vrijewolfgesneden

De Vrije Wolf: van eenzame opsluiting tot creatieve vrijplaats

Posted on Posted in Locatie

Omgeven door een slotgracht staat hij al meer dan 150 jaar aan de rand van het Centrum van Utrecht, voor de meeste Utrechters tot nu toe een vrij mysterieus en ontoegankelijk bolwerk.  Maar sinds krap twee jaar staan de deuren open en is de Vrije Wolf een creatieve broedplaats voor ZZP´ers en start-ups.  Wat is een insprerender locatie voor een erfgoeddata hackathon dan een gebouw dat zelf  springlevend erfgoed is?

 

Eenzame opsluiting

Als bezoeker kom je binnen via de receptie in de centrale hal en al snel in de lange, grauwe cellengang. De deuren staan inmiddels allemaal open, maar je kan je voorstellen dat het vrij eenzaam moet zijn geweest om hier vast te zitten. De gevangenis is ontworpen in 1856 vanuit de negentiende-eeuwse gedachte dat eenzame opsluiting de beste manier is om gevangenen weer op het rechte pad te krijgen. En dat eenzaam dat moet je letterlijk nemen: pas vanaf 1947 was het de gevangenen toegestaan een praatje met elkaar te maken. Wie de cellen anno 2016 bekijkt, ziet dat ze zijn gemoderniseerd, maar nog altijd vrij spartaans zijn. Veel meer dan een ijzeren toiletpot, een bekraste spiegel en een ijzeren bed vind je er niet. Met een beetje fantasie zie je de negentiende-eeuwse sfeer er nog doorheen en kan je je indenken hoe het moet zijn geweest om hier 24/7 opgesloten te zitten.

 

De twintigste eeuw

In het gebouw heeft in de afgelopen eeuwen onder meer een lakmoesfabriek gehuisd, maar ook een heus Criminologisch Instituut. Vanaf 1932 werd het gebouw gemoderniseerd en weer als gevangenis gebruikt. De Duitsers hebben van die modernisering flink geprofiteerd tijdens de Tweede Wereldoorlog en zetten er verzetsstrijders gevangen, waaronder dichter Gerrit Kouwenaar, wegens verspreiden van communistische ideeën. Na de oorlog werden er juist NSB´ers opgesloten in Wolvenplein.

duitschegevangenis

 

 

Berichtje uit Zaans Nieuws, 30-09-1944 uit de KB-krantendatabank Delpher

 

Zwart van misère

In de jaren die daarop volgden  hebben veel jonge veelplegers het complex ´bewoond´. Bekende namen waren er ook: zo heeft de dichter Simon Vinkenoog in 1964 enige tijd doorgebracht in de Vrije Wolf wegens marihuanabezit (overigens hielp zijn straf de dichter niet om op het ´rechte pad´te komen, in een dagboek beschrijft hij onder meer hoe hij zijn drugsgebruik vrolijk voortzette binnen de muren van Wolvenplein). Hij beschrijft het onder meer als ‘een ongelooflijk tuchtoord, zwart van misère.’ Maar ook Rock & Rolljunkie Herman Brood behoort tot een van de voormalige bewoners van de gevangenis. In de jaren zeventig zat hij er wegens onder andere harddrugbezit.

 

Vrijewolf3klein

Creatief bolwerk

De gevangenis is momenteel eigenaar van de staat en wacht op een koper. Tot die tijd is er weinig eenzaams  meer aan de Vrije Wolf. Het complex is in gebruik voor ZZP´ers en creatieve start-ups. Ook is er een escaperoom ingericht en kun je er terecht voor koffie of een borrel. En er zijn allerlei evenementen, waaronder de Hack-a-LOD. Kom je plekje innemen in eenzame, of wat minder eenzame want je doet het met je team, opsluiting. Inschrijven kan vanaf nu. En voor de claustrofoben onder ons, of die deur echt dichtgaat bepaal je natuurlijk helemaal zelf.

Kijk voor meer informatie over de Vrije Wolf op de site van Stadsdorp Wolvenburg

Stadsdorp Wolvenplein maakte een mooie website met verhalen uit verleden, heden en toekomst van de gevangenis: www.bajesverhalen.nl