Erfgeo.nl – Historische Geocoder

Erfgeo.nl

ErfGeo.nl biedt een gestandaardiseerde lijst van plaatsen voor Nederlandse erfgoedinstellingen. De lijst helpt instellingen hun erfgoedcollecties geografisch doorzoekbaar te maken, naast de bestaande tekst en beeld gebaseerde zoekmogelijkheden. ErfGeo.nl bevat ruim 15,7 miljoen historische plaatsen, bestuurlijke eenheden, straten, adressen en gebouwen, van landsgrens tot buurtschap uit de periode 1500 tot nu. Met moderne en oude naamsvarianten, geometrie, periode en onderlinge relaties. Met deze informatie kan collectie-metadata worden verrijkt en gestandaardiseerd, waardoor de (digitale) bruikbaarheid en zichtbaarheid van erfgoedcollecties toenemen.

 

Diensten ErfGeo.nl

De collectie toponiemen/plaatsnamen en geografische gegevens van ErfGeo wordt beschikbaar gesteld via een geocoder. Een geocoder biedt op basis van geografische informatie een ordening van het zoekresultaat. Aan de hand van de ingevoerde tekst “Amstelredamme” kan de ErfGeo voorstellen dat de ingevoerde term gerelateerd is aan het huidige Amsterdam, maar dan waarschijnlijk duidt op de stad Amsterdam in de periode tussen 1641 en 1648, omdat er een vermelding is gevonden van de term “Amstelredamme” in de Poorterboeken uit die tijd. De geocoder zal echter niet als eerste de plaats “Amsterdam” in Drenthe teruggeven, omdat die in naam wel lijkt op het zoekwoord maar het een geheel ander concept betreft. Ook kan ErfGeo laten zien wat mogelijk de toenmalige omtrek was van de stad Amsterdam, omdat er gerelateerde geografische informatie over de stad Amsterdam in 1650 is gevonden in de Atlas der Verstedelijking. Dit kan dan een puntlocatie of een geometrie opleveren, plus een datum of een periode.

Webinterface
Geothesaurus: http://thesaurus.ErfGeo.nl
Kaartviewer:  http://ErfGeo.nl.nl/thesaurus/
De geothesaurus is volledig tekstgebaseerd, en geeft als zoekresultaat plaatsconcepten en per concept de bijbehorende toponiemen en informatie uit en verwijzingen naar de originele bron. In welke periode werd de term Amstelledamme gebruikt als benaming voor de stad Amsterdam? Hoeveel naamsvarianten zijn er van Abcoude?

De Kaartviewer geeft zoekresultaten weer op een kaart. Waar lag bijvoorbeeld Aelckmoer, Monte Sancte Gertrudis, het Paleis voor Volksvlijt of Abcoude-Proostdij?

Geautomatiseerd

Webservice/REST API http://erfgeo.nl/tools/api.html

Om integratie met andere diensten of services mogelijk te maken is er ook een webservice beschikbaar waardoor externe systemen met ErfGeo.nl kunnen koppelen. De diensten die daarmee worden geleverd vallen niet (direct) onder de verantwoordelijkheid van de beheerders van ErfGeo.nl maar zijn daarvan wel afhankelijk. Gebruik van de webservice vereist technische kennis en ervaring.

 

Content ErfGeo.nl

De kern van de Erfgeo.nl wordt gevormd door vijf datasets. Deze worden aangevuld met een groeiend aantal bestanden met historische plaatsnaamvarianten. ErfGeo.nl kent nu ruim 15 miljoen plaatsen en plaatsnaamvarianten.

 

Basisinhoud – vijf datasets

GeoNames en de Getty Thesaurus of Geographic Names (TGN)
Geonames en de TGN zijn veelgebruikte en relatief goed onderhouden, stabiele bronnen. In de Geothesaurus zijn uit GeoNames en de TGN de Nederlandse plaatsnamen opgenomen, dat zijn er ongeveer zevenduizend. Deze worden gebruikt om plaatsnaamvarianten uit historische bronnen met de huidige plaatsen te verbinden. Standaardiseren naar een van deze bronnen (of naar allebei) levert zeker duurzame verbindingen op. Ook zijn voor ErfGeo.nl relaties gelegd tussen Geonames en TGN onderling.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/geonames
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/tgn
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/geonames-tgn

De Basisregistratie Adressen en gebouwen (BAG)
Adressen zijn in de BAG aangegeven met een puntlocatie. Van elk gebouw is een polygoon beschikbaar. De BAG bevat informatie over het heden, maar ook over het verleden, bijvoorbeeld de bouwperiode van een pand.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/bag

Het Nationaal Wegenbestand (NWB)
Het NWB bevat van elke straat in Nederland de naam en geometrie.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/nwb

CShapes – Landsgrenzen na 1945
De Nederlandse geschiedenis houdt niet op bij de grens, de grenzen van veel landen liepen wel eens anders. De grenzen van landen na 1945 zijn opgenomen in de ErfGeo.nlthesaurus.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/cshapes

Aanvullende datasets

Hoe meer nieuwe datasets met historische plaatsnaamvarianten er aan de Historische Geothesaurus worden toegevoegd, hoe groter het aantal historische plaatsnaamvarianten dat de Geocoder terug kan geven. Door het toevoegen en ontsluiten van nieuwe datasets worden de resultaten van een zoekopdracht steeds relevanter en kan de metadata van erfgoedcollecties steeds beter worden verrijkt. Hieronder een greep uit de bronnen die nu al in de Historische Geothesaurus zijn opgenomen.

Atlas van de Verstedelijking – Toont de 35 grootste steden van Nederland en hoe zij in de loop der eeuwen expandeerden. De voor het boek gemaakte geometrieën zijn opgenomen in de Historische Geothesaurus.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/atlas-verstedelijking

Carnavalsnamen Brabant – Alternatieve namen voor plaatsen in Brabant tijdens carnaval.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/carnaval

DBpedia – “Populated places” uit DBpedia, met relaties naar Geonames en/of de CBS-buurten en Wikidata.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/dbpedia

Departementen – In de Franse tijd is Nederland kortstondig ingedeeld geweest in departementen. Behalve de ligging der departementen laten de geometrieën ook mooi de toenmalige kustlijn zien. Ook de Franse namen zijn opgenomen.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/departementen1812
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/departementen1812-altnames

Erfgoed Leiden en Omstreken – Tijdens de ontwikkeling van ErfGeo.nl is actief samengewerkt met Erfgoed Leiden e.o. ErfGeo.nl bevat inmiddels meerdere datasets over Leiden, waaronder een lijst van verdwenen straten, steegjes en poorten, de grenzen van de wijken in het 19e-eeuwse Leiden, de grenzen van de gebuurten binnen die wijken en Leidse panden met hun adressen, van de kaart van Van Campen uit 1879.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/elo-straten
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/leidse-wijken
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/leidse-buurten
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/leidse-panden-1879

Gemeentegeschiedenis – Nederland telt bijna 400 gemeenten. In 1812 waren dat er meer dan 1100. In twee eeuwen vol herindelingen, annexaties en fusies heeft Nederland bijna 1700 gemeenten gekend. Bevat de namen en de geometrieën van die gemeentes.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/gemeentegeschiedenis
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/gemeentegeschiedenis-geometries

Kloekecodes – Kloekecodes zijn unieke aanduidingen voor enige duizenden plaatsen en gehuchten in Nederland, Vlaanderen, Frans Vlaanderen en het noordwesten van Duitsland. Het systeem is in de jaren ’20 van de twintigste eeuw ontworpen door de dialectoloog G.G. Kloeke en wordt nog steeds uitgebreid. Ook de plaatsnaamvarianten zoals die voorkomen in de Kloeke-tabel zijn opgenomen.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/kloeke
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/kloeke-altnames

Militieregisters – Lijst van plaatsnamen die door vrijwilligers zijn ingevoerd bij het VeleHanden-project Militieregisters. De lijst is vervolgens handmatig gestandaardiseerd door Erik Kon, vrijwilliger van het Stadsarchief Amsterdam. Periode: 1814-1941.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/militieregisters

Poorterboeken – Poorterboeken/burgerboeken zijn registraties van mensen die (vaak tegen betaling) het burgerrecht van een stad wensen te verwerven. In veel gevallen gaat het om migranten en wordt van deze migranten behalve de naam ook de geboorteplaats en beroep vermeld. Meer informatie hierover is te vinden in het Stadsarchief Amsterdam.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/poorterboeken

Rekeningen Illustre Lieve Vrouwe Broederschap – De Illustre Lieve Vrouwe Broederschap is een in 1318 opgericht oecumenisch genootschap in de Nederlandse stad ‘s-Hertogenbosch. Het genootschap bestaat tegenwoordig uit 18 katholieke en 18 protestantse leden met een vooraanstaande maatschappelijke positie. Voor dit databestand zijn uit de rekeningen de woonplaatsen van de leden gebruikt in de spelling zoals ze voorkwamen.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/ilvb

Rijksmonumenten – Monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), deels aangevuld met DBpedia-data.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/rm

Verdwenen Dorpen – In de vijf-delige boekserie Verdwenen Dorpen in Nederland beschrijft Bert Stulp meer dan vijfhonderd nederzettingen die door overstromingen, verstuivingen, oorlogsgeweld of andere oorzaken verloren zijn gegaan. Eddie Poppe maakte het databestand en zocht de coördinaten bij de verdwenen nederzettingen. Met toestemming van de auteur zijn deze verdwenen dorpen opgenomen in de Geothesaurus.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/verdwenen-dorpen

VOC Opvarenden 1680-1794 – Personeelsadministratie VOC 18e eeuw: persoonsgegevens van personeel op zee en overzee, gekoppeld aan alle scheepsreizen van de VOC. De data zijn overgenomen uit de 18e-eeuwse scheepssoldijboeken en ingetypt in een relationele database.
http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bron/voc-opvarenden

Intellectueel eigendom

Op de gebruikte data zijn afzonderlijke licenties van toepassing die indien bekend zijn vermeld in de metadata, te vinden op http://thesaurus.ErfGeo.nl.nl/bronnen .

Back to site top