Nationaal Archief Data

Het Nationaal Archief heeft drie Nadere Toegangen (een soort van archiefinventaris, maar dan met indexen op personen of andere ‘bedrijfsobjecten’ erbij) speciaal voor de Hack-a-LOD als Linked Data  gepubliceerd. Dit zijn:

  1. Raad van State: Naamindex op de commissieboeken
  2. Centrale Commissie voor de Filmkeuring: filmrapporten
  3. Bewindslieden: Archieven van ministers en staatssecretarissen

Bovenstaande gegevensverzamelingen maken deel uit van een algemene structuur, waardoor je moet weten hoe je erbij kunt.

  1. Het NA maakt nogal strikt onderscheid tussen de interpretatielagen die relevant zijn bij het omgaan met gegevens die aan een archief zijn ontleend. Er zijn aan de ene kant de gegevens die zoveel mogelijk 1-op-1 weergeven hoe de gegevens in de Nadere Toegang eruit zien. Die worden dan ook in hun oorspronkelijke staat gehouden, met schrijfvarianten en typefouten en al. Maar er is weinig kans dat die gegevens in hun oorspronkelijke staat straks als Linked Data gaan matchen met data die elders op internet zijn gepubliceerd; de publiceerders daarvan hebben doorgaans moeite gedaan om hun informatie in een min of meer gepolijst standaardformaat aan te bieden. Het NA wil deze verschillen in ‘interpretatie-afstand’ in de data zelf kunnen traceren. Dit gebeurt door gebruik te maken van een model dat in het Europeana Data Model (EDM) ook wordt toegepast: alles wat in de bron zelf (dus in de Nadere Toegang op een archief) aan informatie wordt verschaft over een persoon, film enz. wordt gemodelleerd als een (NA-extensie van een) ore:Proxy. Op deze manier voorkom je, dat informatie uit slechts één bron over iets of iemand vermengd raakt met informatie die algemener is. Dit is een kwestie van scoping: alle data direct uit de bron gaat over een Proxy, pas in tweede instantie worden (binnen het NA-domein) de proxies herleid tot één individuele entiteit.
  1. Om de brug te slaan tussen het model van archiefinventarissen (incl. Nadere Toegangen) en dat van datasets, wordt een dcat:Catalog gebruikt, waarvan de dcat:Datasets een property hebben die verwijst naar (een meer of minder vérstrekkende bewerking van) de data van de Nadere Toegangen.

Deze data zijn via de property def:contentList verzameld in een rdf:List resp. een skos:ConceptScheme. Dit zijn achtereenvolgens:

* Voor de Commissies verstrekt door de Raad van State:  <http://na.metamatter.nl/NadereToegang/Commissieboeken/CommissieLijst>

* Voor de films van de Centrale Commissie voor de Filmkeuring: <http://na.metamatter.nl/NadereToegang/Filmkeuring/KeuringsrapportenLijst>

* Voor de Bewindsliedenindex: <http://na.metamatter.nl/NadereToegang/Bewindslieden/BewindsliedenLijst>

 

 

Hieronder volgt context informatie over de drie datasets:

 

Raad van State: Naamindex op de commissieboeken 

Deze index verwijst naar de Commissieboeken van het archief van de Raad van State. In deze commissieboeken zijn de aanstellingsbesluiten opgenomen van militairen in de rang van kapitein en hoger. Het gaat om aanstellingen in de periode 1581-1790.

Commissieboeken

De commissieboeken van de Raad van State bevatten de inschrijvingen van aanstellingen van militairen in de rang van kapitein of hoger in het Staatse Leger. Deze aanstellingen werden chronologisch ingeschreven. In een inschrijving wordt omschreven wie er voor welke functie werd aangesteld en per wanneer. De meeste inschrijvingen omvatten niet meer dan een paar regels.
Wanneer het een zeer hoge functie betrof, zoals gouverneur of generaal, is de inschrijving uitgebreider.

Volledigheid van de index

Alle namen voorkomende in de commissieboeken van de Raad van State die beschreven staan in de inventarisnummers 1523-1543 van het archief van de Raad van State (1581-1795) 1.01.19 zijn in deze index opgenomen. De commissieboeken zelf zijn echter deels verloren gegaan. Zo ontbreken de boeken uit de periode 1600-1640, 1664-1672, 1700-1704 en 1793- april 1794.

De Raad van State

De Raad van State heeft een geschiedenis die teruggaat tot 1531. Vanaf 1581 functioneerde de Raad als centraal regeringscollege met taken op het gebied van oorlog, militie, financiën en bestuur. Eén van de taken van de Raad van State was het in bedrijf houden van het militaire apparaat. Daartoe werd in 1575 het Staatse Leger in het leven geroepen. De personeelsadministratie hiervan werd door de Raad van State bijgehouden. In 1788 werd er voor gekozen het leger vooral te laten bestaan uit beroepskrachten. Met de instelling van de Bataafse Republiek in 1795 werd het Staatse Leger echter opgeheven.

Voor meer informatie zie: http://www.gahetna.nl/collectie/index/nt00194

 

Centrale Commissie voor de Filmkeuring: filmrapporten

Filmkeuringsrapporten

In 1927 werd bij het Bioscoopbesluit de Centrale Commissie voor Filmkeuring in het leven geroepen. De commissie had tot taak de in Nederland aangeboden bioscoopfilms te keuren en onder te verdelen in vier categorieën.

  • Toegelaten voor personen van alle leeftijden
  • Toegelaten voor personen van 14 jaar en ouder
  • Toegelaten voor personen van 18 jaar en ouder
  • Niet toegelaten

Van elke gekeurde film werd een keuringsrapport opgesteld. Voor elke toegelaten film werd een keuringskaart uitgereikt, voorzien van het keuringsrapport en het aantal gemaakte coupures.

Dat de commissie een film had goedgekeurd, betekende nog niet dat de film in elke Nederlandse gemeente kon worden vertoond. Plaatselijke commissies en burgemeesters hadden het recht tot nakeuring.

Het archief van de Centrale Commissie Filmkeuring

De Centrale Commissie Filmkeuring heeft een archief van ruim 71 meter nagelaten. Naast jaarverslagen, notulen en correspondentie bestaat een groot deel van het archief uit de keuringsrapporten. Deze zijn per jaar genummerd opgeborgen. Van 1928 tot en met 1931 was de nummering doorlopend. Daarna werden er letters aan de codes toegevoegd en nummerde men elk jaar vanaf 1. Om het zoeken naar de rapporten te vergemakkelijken zijn de rapporten op titel in deze index geplaatst.

Geschiedenis van de archiefvormer:

Niet iedereen was even gelukkig met de opkomst van bioscoopfilm rond 1910 in Nederland. Veel gemeentebesturen, die toestemming moesten geven voor vertoning, duidden de films aan als het ‘bioscoopgevaar’. Ook Minister van Binnenlandse Zaken Ruys de Berenbrouck maakte zich zorgen en stelde daarom in 1918 een staatscommissie in die het bioscoopvraagstuk moest bestuderen.

Centrale Commissie Filmkeuring

Na langdurig overleg tussen de confessionelen aan de ene en de liberalen en de socialisten aan de andere kant, werd in 1925 de ‘Wet tot bestrijding van de zedelijke en maatschappelijke gevaren van de bioscoop’ aangenomen. De uitvoering van de wet leidde tot de oprichting van de Centrale Commissie voor Filmkeuring.

De commissie bestond uit minimaal zestig leden die door de Minister van Binnenlandse Zaken werden benoemd. Alle voornaamste in Nederland voorkomende levens- en wereldbeschouwingen waren vertegenwoordigd.

Taakuitvoering

De commissie startte haar werkzaamheden op 1 maart 1928. Tot keuring werd overgegaan na inzending van een keuringsaanvraag voorzien van titellijsten en beschrijvingen van de betreffende film, aangevuld met het bijbehorende reclamemateriaal. Voor elke ter keuring aangeboden film werd een keurloon berekend. Voor elke, al dan niet gecoupeerde, film werd een keuringskaart uitgereikt, voorzien van het keuringsrapport en het aantal gemaakte coupures.

Vanaf de jaren vijftig werden er ook films op televisie vertoond. In eerste instantie mochten daarop alleen films voor alle leeftijden worden vertoond. Met de komst van buitenlandse zenders kwamen er echter ook ongekeurde films op televisie.

Opheffing

Vanaf de jaren zeventig werden er steeds minder films aangeboden voor keuring. Het parlement en verschillende leden van de commissie pleitten voor afschaffing van de keuring voor volwassenen.

Met de wet op de filmkeuring van 1977 werd de keuring van films voor volwassenen stopgezet en kwam er een nieuw systeem om films voor minderjarigen te keuren. De Centrale Commissie voor Filmkeuring werd op 5 juli 1977 opgeheven.

zie voor meer informatie: http://www.gahetna.nl/collectie/index/nt00402

 

Bewindslieden: Archieven van ministers en staatssecretarissen

Waar is Wiegels persoonlijk archief te vinden? En waar liggen de documenten van Cals, Biesheuvel, Van Agt en hun beroemde voorgangers uit de 19e en 20e eeuw, zoals Drees, Colijn, Thorbecke en Kuyper? In deze zoekgids vindt u informatie over de archieven van alle Nederlandse ministers en staatssecretarissen van de 19e en 20e eeuw. Vanaf 1798 hebben in totaal ongeveer 700 personen dergelijke functies vervuld. Ze lieten niet allemaal archieven na, maar in deze gids zijn van ongeveer 300 personen 450 archieven beschreven.

Beschikbare gegevens zijn: naam van de bewindspersoon of premier, ministerie, politieke stroming en periode.  In de index worden per archief vermeld: de vindplaats, omvang, periode, toegangen, eventuele beperkingen op de openbaarheid en een korte toelichting over de aard en inhoud van het materiaal.

Voor meer informatie zie http://www.gahetna.nl/collectie/index/nt00334

Nationaal-archief-logo.svg